PNG  IHDRX cHRMz&u0`:pQ<bKGD pHYsodtIME MeqIDATxw]Wug^Qd˶ 6`!N:!@xI~)%7%@Bh&`lnjVF29gΨ4E$|>cɚ{gk= %,a KX%,a KX%,a KX%,a KX%,a KX%,a KX%, b` ǟzeאfp]<!SJmɤY޲ڿ,%c ~ع9VH.!Ͳz&QynֺTkRR.BLHi٪:l;@(!MԴ=žI,:o&N'Kù\vRmJ雵֫AWic H@" !: Cé||]k-Ha oݜ:y F())u]aG7*JV@J415p=sZH!=!DRʯvɱh~V\}v/GKY$n]"X"}t@ xS76^[bw4dsce)2dU0 CkMa-U5tvLƀ~mlMwfGE/-]7XAƟ`׮g ewxwC4\[~7@O-Q( a*XGƒ{ ՟}$_y3tĐƤatgvێi|K=uVyrŲlLӪuܿzwk$m87k( `múcE)"@rK( z4$D; 2kW=Xb$V[Ru819קR~qloѱDyįݎ*mxw]y5e4K@ЃI0A D@"BDk_)N\8͜9dz"fK0zɿvM /.:2O{ Nb=M=7>??Zuo32 DLD@D| &+֎C #B8ַ`bOb $D#ͮҪtx]%`ES`Ru[=¾!@Od37LJ0!OIR4m]GZRJu$‡c=%~s@6SKy?CeIh:[vR@Lh | (BhAMy=݃  G"'wzn޺~8ԽSh ~T*A:xR[ܹ?X[uKL_=fDȊ؂p0}7=D$Ekq!/t.*2ʼnDbŞ}DijYaȲ(""6HA;:LzxQ‘(SQQ}*PL*fc\s `/d'QXW, e`#kPGZuŞuO{{wm[&NBTiiI0bukcA9<4@SӊH*؎4U/'2U5.(9JuDfrޱtycU%j(:RUbArLֺN)udA':uGQN"-"Is.*+k@ `Ojs@yU/ H:l;@yyTn}_yw!VkRJ4P)~y#)r,D =ě"Q]ci'%HI4ZL0"MJy 8A{ aN<8D"1#IJi >XjX֔#@>-{vN!8tRݻ^)N_╗FJEk]CT՟ YP:_|H1@ CBk]yKYp|og?*dGvzنzӴzjֺNkC~AbZƷ`.H)=!QͷVTT(| u78y֮}|[8-Vjp%2JPk[}ԉaH8Wpqhwr:vWª<}l77_~{s۴V+RCģ%WRZ\AqHifɤL36: #F:p]Bq/z{0CU6ݳEv_^k7'>sq*+kH%a`0ԣisqにtү04gVgW΂iJiS'3w.w}l6MC2uԯ|>JF5`fV5m`Y**Db1FKNttu]4ccsQNnex/87+}xaUW9y>ͯ骵G{䩓Գ3+vU}~jJ.NFRD7<aJDB1#ҳgSb,+CS?/ VG J?|?,2#M9}B)MiE+G`-wo߫V`fio(}S^4e~V4bHOYb"b#E)dda:'?}׮4繏`{7Z"uny-?ǹ;0MKx{:_pÚmFמ:F " .LFQLG)Q8qN q¯¯3wOvxDb\. BKD9_NN &L:4D{mm o^tֽ:q!ƥ}K+<"m78N< ywsard5+вz~mnG)=}lYݧNj'QJS{S :UYS-952?&O-:W}(!6Mk4+>A>j+i|<<|;ر^߉=HE|V#F)Emm#}/"y GII웻Jі94+v뾧xu~5C95~ūH>c@덉pʃ1/4-A2G%7>m;–Y,cyyaln" ?ƻ!ʪ<{~h~i y.zZB̃/,雋SiC/JFMmBH&&FAbϓO^tubbb_hZ{_QZ-sύodFgO(6]TJA˯#`۶ɟ( %$&+V'~hiYy>922 Wp74Zkq+Ovn錄c>8~GqܲcWꂎz@"1A.}T)uiW4="jJ2W7mU/N0gcqܗOO}?9/wìXžΏ0 >֩(V^Rh32!Hj5`;O28؇2#ݕf3 ?sJd8NJ@7O0 b־?lldщ̡&|9C.8RTWwxWy46ah嘦mh٤&l zCy!PY?: CJyв]dm4ǜҐR޻RլhX{FƯanшQI@x' ao(kUUuxW_Ñ줮[w8 FRJ(8˼)_mQ _!RJhm=!cVmm ?sFOnll6Qk}alY}; "baӌ~M0w,Ggw2W:G/k2%R,_=u`WU R.9T"v,<\Ik޽/2110Ӿxc0gyC&Ny޽JҢrV6N ``یeA16"J³+Rj*;BϜkZPJaÍ<Jyw:NP8/D$ 011z֊Ⱳ3ι֘k1V_"h!JPIΣ'ɜ* aEAd:ݺ>y<}Lp&PlRfTb1]o .2EW\ͮ]38؋rTJsǏP@芎sF\> P^+dYJLbJ C-xϐn> ι$nj,;Ǖa FU *择|h ~izť3ᤓ`K'-f tL7JK+vf2)V'-sFuB4i+m+@My=O҈0"|Yxoj,3]:cо3 $#uŘ%Y"y죯LebqtҢVzq¼X)~>4L׶m~[1_k?kxֺQ`\ |ٛY4Ѯr!)N9{56(iNq}O()Em]=F&u?$HypWUeB\k]JɩSع9 Zqg4ZĊo oMcjZBU]B\TUd34ݝ~:7ڶSUsB0Z3srx 7`:5xcx !qZA!;%͚7&P H<WL!džOb5kF)xor^aujƍ7 Ǡ8/p^(L>ὴ-B,{ۇWzֺ^k]3\EE@7>lYBȝR.oHnXO/}sB|.i@ɥDB4tcm,@ӣgdtJ!lH$_vN166L__'Z)y&kH;:,Y7=J 9cG) V\hjiE;gya~%ks_nC~Er er)muuMg2;֫R)Md) ,¶ 2-wr#F7<-BBn~_(o=KO㭇[Xv eN_SMgSҐ BS헃D%g_N:/pe -wkG*9yYSZS.9cREL !k}<4_Xs#FmҶ:7R$i,fi!~' # !6/S6y@kZkZcX)%5V4P]VGYq%H1!;e1MV<!ϐHO021Dp= HMs~~a)ަu7G^];git!Frl]H/L$=AeUvZE4P\.,xi {-~p?2b#amXAHq)MWǾI_r`S Hz&|{ +ʖ_= (YS(_g0a03M`I&'9vl?MM+m~}*xT۲(fY*V4x@29s{DaY"toGNTO+xCAO~4Ϳ;p`Ѫ:>Ҵ7K 3}+0 387x\)a"/E>qpWB=1 ¨"MP(\xp߫́A3+J] n[ʼnӼaTbZUWb={~2ooKױӰp(CS\S筐R*JغV&&"FA}J>G֐p1ٸbk7 ŘH$JoN <8s^yk_[;gy-;߉DV{c B yce% aJhDȶ 2IdйIB/^n0tNtџdcKj4϶v~- CBcgqx9= PJ) dMsjpYB] GD4RDWX +h{y`,3ꊕ$`zj*N^TP4L:Iz9~6s) Ga:?y*J~?OrMwP\](21sZUD ?ܟQ5Q%ggW6QdO+\@ ̪X'GxN @'4=ˋ+*VwN ne_|(/BDfj5(Dq<*tNt1х!MV.C0 32b#?n0pzj#!38}޴o1KovCJ`8ŗ_"]] rDUy޲@ Ȗ-;xџ'^Y`zEd?0„ DAL18IS]VGq\4o !swV7ˣι%4FѮ~}6)OgS[~Q vcYbL!wG3 7띸*E Pql8=jT\꘿I(z<[6OrR8ºC~ډ]=rNl[g|v TMTղb-o}OrP^Q]<98S¤!k)G(Vkwyqyr޽Nv`N/e p/~NAOk \I:G6]4+K;j$R:Mi #*[AȚT,ʰ,;N{HZTGMoּy) ]%dHء9Պ䠬|<45,\=[bƟ8QXeB3- &dҩ^{>/86bXmZ]]yޚN[(WAHL$YAgDKp=5GHjU&99v簪C0vygln*P)9^͞}lMuiH!̍#DoRBn9l@ xA/_v=ȺT{7Yt2N"4!YN`ae >Q<XMydEB`VU}u]嫇.%e^ánE87Mu\t`cP=AD/G)sI"@MP;)]%fH9'FNsj1pVhY&9=0pfuJ&gޤx+k:!r˭wkl03׼Ku C &ѓYt{.O.zҏ z}/tf_wEp2gvX)GN#I ݭ߽v/ .& и(ZF{e"=V!{zW`, ]+LGz"(UJp|j( #V4, 8B 0 9OkRrlɱl94)'VH9=9W|>PS['G(*I1==C<5"Pg+x'K5EMd؞Af8lG ?D FtoB[je?{k3zQ vZ;%Ɠ,]E>KZ+T/ EJxOZ1i #T<@ I}q9/t'zi(EMqw`mYkU6;[t4DPeckeM;H}_g pMww}k6#H㶏+b8雡Sxp)&C $@'b,fPߑt$RbJ'vznuS ~8='72_`{q纶|Q)Xk}cPz9p7O:'|G~8wx(a 0QCko|0ASD>Ip=4Q, d|F8RcU"/KM opKle M3#i0c%<7׿p&pZq[TR"BpqauIp$ 8~Ĩ!8Սx\ւdT>>Z40ks7 z2IQ}ItԀ<-%S⍤};zIb$I 5K}Q͙D8UguWE$Jh )cu4N tZl+[]M4k8֦Zeq֮M7uIqG 1==tLtR,ƜSrHYt&QP윯Lg' I,3@P'}'R˪e/%-Auv·ñ\> vDJzlӾNv5:|K/Jb6KI9)Zh*ZAi`?S {aiVDԲuy5W7pWeQJk֤#5&V<̺@/GH?^τZL|IJNvI:'P=Ϛt"¨=cud S Q.Ki0 !cJy;LJR;G{BJy޺[^8fK6)=yʊ+(k|&xQ2`L?Ȓ2@Mf 0C`6-%pKpm')c$׻K5[J*U[/#hH!6acB JA _|uMvDyk y)6OPYjœ50VT K}cǻP[ $:]4MEA.y)|B)cf-A?(e|lɉ#P9V)[9t.EiQPDѠ3ϴ;E:+Օ t ȥ~|_N2,ZJLt4! %ա]u {+=p.GhNcŞQI?Nd'yeh n7zi1DB)1S | S#ًZs2|Ɛy$F SxeX{7Vl.Src3E℃Q>b6G ўYCmtկ~=K0f(=LrAS GN'ɹ9<\!a`)֕y[uՍ[09` 9 +57ts6}b4{oqd+J5fa/,97J#6yν99mRWxJyѡyu_TJc`~W>l^q#Ts#2"nD1%fS)FU w{ܯ R{ ˎ󅃏џDsZSQS;LV;7 Od1&1n$ N /.q3~eNɪ]E#oM~}v֯FڦwyZ=<<>Xo稯lfMFV6p02|*=tV!c~]fa5Y^Q_WN|Vs 0ҘދU97OI'N2'8N֭fgg-}V%y]U4 峧p*91#9U kCac_AFңĪy뚇Y_AiuYyTTYЗ-(!JFLt›17uTozc. S;7A&&<ԋ5y;Ro+:' *eYJkWR[@F %SHWP 72k4 qLd'J "zB6{AC0ƁA6U.'F3:Ȅ(9ΜL;D]m8ڥ9}dU "v!;*13Rg^fJyShyy5auA?ɩGHRjo^]׽S)Fm\toy 4WQS@mE#%5ʈfFYDX ~D5Ϡ9tE9So_aU4?Ѽm%&c{n>.KW1Tlb}:j uGi(JgcYj0qn+>) %\!4{LaJso d||u//P_y7iRJ߬nHOy) l+@$($VFIQ9%EeKʈU. ia&FY̒mZ=)+qqoQn >L!qCiDB;Y<%} OgBxB!ØuG)WG9y(Ą{_yesuZmZZey'Wg#C~1Cev@0D $a@˲(.._GimA:uyw֬%;@!JkQVM_Ow:P.s\)ot- ˹"`B,e CRtaEUP<0'}r3[>?G8xU~Nqu;Wm8\RIkբ^5@k+5(By'L&'gBJ3ݶ!/㮻w҅ yqPWUg<e"Qy*167΃sJ\oz]T*UQ<\FԎ`HaNmڜ6DysCask8wP8y9``GJ9lF\G g's Nn͵MLN֪u$| /|7=]O)6s !ĴAKh]q_ap $HH'\1jB^s\|- W1:=6lJBqjY^LsPk""`]w)󭃈,(HC ?䔨Y$Sʣ{4Z+0NvQkhol6C.婧/u]FwiVjZka&%6\F*Ny#8O,22+|Db~d ~Çwc N:FuuCe&oZ(l;@ee-+Wn`44AMK➝2BRՈt7g*1gph9N) *"TF*R(#'88pm=}X]u[i7bEc|\~EMn}P瘊J)K.0i1M6=7'_\kaZ(Th{K*GJyytw"IO-PWJk)..axӝ47"89Cc7ĐBiZx 7m!fy|ϿF9CbȩV 9V-՛^pV̌ɄS#Bv4-@]Vxt-Z, &ֺ*diؠ2^VXbs֔Ìl.jQ]Y[47gj=幽ex)A0ip׳ W2[ᎇhuE^~q흙L} #-b۸oFJ_QP3r6jr+"nfzRJTUqoaۍ /$d8Mx'ݓ= OՃ| )$2mcM*cЙj}f };n YG w0Ia!1Q.oYfr]DyISaP}"dIӗթO67jqR ҊƐƈaɤGG|h;t]䗖oSv|iZqX)oalv;۩meEJ\!8=$4QU4Xo&VEĊ YS^E#d,yX_> ۘ-e\ "Wa6uLĜZi`aD9.% w~mB(02G[6y.773a7 /=o7D)$Z 66 $bY^\CuP. (x'"J60׿Y:Oi;F{w佩b+\Yi`TDWa~|VH)8q/=9!g߆2Y)?ND)%?Ǐ`k/sn:;O299yB=a[Ng 3˲N}vLNy;*?x?~L&=xyӴ~}q{qE*IQ^^ͧvü{Huu=R|>JyUlZV, B~/YF!Y\u_ݼF{_C)LD]m {H 0ihhadd nUkf3oٺCvE\)QJi+֥@tDJkB$1!Đr0XQ|q?d2) Ӣ_}qv-< FŊ߫%roppVBwü~JidY4:}L6M7f٬F "?71<2#?Jyy4뷢<_a7_=Q E=S1И/9{+93֮E{ǂw{))?maÆm(uLE#lïZ  ~d];+]h j?!|$F}*"4(v'8s<ŏUkm7^7no1w2ؗ}TrͿEk>p'8OB7d7R(A 9.*Mi^ͳ; eeUwS+C)uO@ =Sy]` }l8^ZzRXj[^iUɺ$tj))<sbDJfg=Pk_{xaKo1:-uyG0M ԃ\0Lvuy'ȱc2Ji AdyVgVh!{]/&}}ċJ#%d !+87<;qN޼Nفl|1N:8ya  8}k¾+-$4FiZYÔXk*I&'@iI99)HSh4+2G:tGhS^繿 Kتm0 вDk}֚+QT4;sC}rՅE,8CX-e~>G&'9xpW,%Fh,Ry56Y–hW-(v_,? ; qrBk4-V7HQ;ˇ^Gv1JVV%,ik;D_W!))+BoS4QsTM;gt+ndS-~:11Sgv!0qRVh!"Ȋ(̦Yl.]PQWgٳE'`%W1{ndΗBk|Ž7ʒR~,lnoa&:ü$ 3<a[CBݮwt"o\ePJ=Hz"_c^Z.#ˆ*x z̝grY]tdkP*:97YľXyBkD4N.C_[;F9`8& !AMO c `@BA& Ost\-\NX+Xp < !bj3C&QL+*&kAQ=04}cC!9~820G'PC9xa!w&bo_1 Sw"ܱ V )Yl3+ס2KoXOx]"`^WOy :3GO0g;%Yv㐫(R/r (s } u B &FeYZh0y> =2<Ϟc/ -u= c&׭,.0"g"7 6T!vl#sc>{u/Oh Bᾈ)۴74]x7 gMӒ"d]U)}" v4co[ ɡs 5Gg=XR14?5A}D "b{0$L .\4y{_fe:kVS\\O]c^W52LSBDM! C3Dhr̦RtArx4&agaN3Cf<Ԉp4~ B'"1@.b_/xQ} _߃҉/gٓ2Qkqp0շpZ2fԫYz< 4L.Cyυι1t@鎫Fe sYfsF}^ V}N<_`p)alٶ "(XEAVZ<)2},:Ir*#m_YӼ R%a||EƼIJ,,+f"96r/}0jE/)s)cjW#w'Sʯ5<66lj$a~3Kʛy 2:cZ:Yh))+a߭K::N,Q F'qB]={.]h85C9cr=}*rk?vwV렵ٸW Rs%}rNAkDv|uFLBkWY YkX מ|)1!$#3%y?pF<@<Rr0}: }\J [5FRxY<9"SQdE(Q*Qʻ)q1E0B_O24[U'],lOb ]~WjHޏTQ5Syu wq)xnw8~)c 쫬gٲߠ H% k5dƝk> kEj,0% b"vi2Wس_CuK)K{n|>t{P1򨾜j>'kEkƗBg*H%'_aY6Bn!TL&ɌOb{c`'d^{t\i^[uɐ[}q0lM˕G:‚4kb祔c^:?bpg… +37stH:0}en6x˟%/<]BL&* 5&fK9Mq)/iyqtA%kUe[ڛKN]Ě^,"`/ s[EQQm?|XJ߅92m]G.E΃ח U*Cn.j_)Tѧj̿30ڇ!A0=͜ar I3$C^-9#|pk!)?7.x9 @OO;WƝZBFU keZ75F6Tc6"ZȚs2y/1 ʵ:u4xa`C>6Rb/Yм)^=+~uRd`/|_8xbB0?Ft||Z\##|K 0>>zxv8۴吅q 8ĥ)"6>~\8:qM}#͚'ĉ#p\׶ l#bA?)|g g9|8jP(cr,BwV (WliVxxᡁ@0Okn;ɥh$_ckCgriv}>=wGzβ KkBɛ[˪ !J)h&k2%07δt}!d<9;I&0wV/ v 0<H}L&8ob%Hi|޶o&h1L|u֦y~󛱢8fٲUsւ)0oiFx2}X[zVYr_;N(w]_4B@OanC?gĦx>мgx>ΛToZoOMp>40>V Oy V9iq!4 LN,ˢu{jsz]|"R޻&'ƚ{53ўFu(<٪9:΋]B;)B>1::8;~)Yt|0(pw2N%&X,URBK)3\zz&}ax4;ǟ(tLNg{N|Ǽ\G#C9g$^\}p?556]/RP.90 k,U8/u776s ʪ_01چ|\N 0VV*3H鴃J7iI!wG_^ypl}r*jɤSR 5QN@ iZ#1ٰy;_\3\BQQ x:WJv츟ٯ$"@6 S#qe딇(/P( Dy~TOϻ<4:-+F`0||;Xl-"uw$Цi󼕝mKʩorz"mϺ$F:~E'ҐvD\y?Rr8_He@ e~O,T.(ފR*cY^m|cVR[8 JҡSm!ΆԨb)RHG{?MpqrmN>߶Y)\p,d#xۆWY*,l6]v0h15M˙MS8+EdI='LBJIH7_9{Caз*Lq,dt >+~ّeʏ?xԕ4bBAŚjﵫ!'\Ը$WNvKO}ӽmSşذqsOy?\[,d@'73'j%kOe`1.g2"e =YIzS2|zŐƄa\U,dP;jhhhaxǶ?КZ՚.q SE+XrbOu%\GتX(H,N^~]JyEZQKceTQ]VGYqnah;y$cQahT&QPZ*iZ8UQQM.qo/T\7X"u?Mttl2Xq(IoW{R^ ux*SYJ! 4S.Jy~ BROS[V|žKNɛP(L6V^|cR7i7nZW1Fd@ Ara{詑|(T*dN]Ko?s=@ |_EvF]׍kR)eBJc" MUUbY6`~V޴dJKß&~'d3i WWWWWW
Current Directory: /usr/share/vim/vim80/tutor
Viewing File: /usr/share/vim/vim80/tutor/tutor.pl.cp1250
=============================================================================== = W i t a j w t u t o r i a l u V I M - a - Wersja 1.7. = =============================================================================== Vim to pot�ny edytor, kt�ry posiada wiele polece�, zbyt du�o, by wyja�ni� je wszystkie w tym tutorialu. Ten przewodnik ma nauczy� Ci� pos�ugiwa� si� wystarczaj�co wieloma komendami, by� m�g� �atwo u�ywa� Vima jako edytora og�lnego przeznaczenia. Czas potrzebny na uko�czenie tutoriala to 25 do 30 minut i zale�y od tego jak wiele czasu sp�dzisz na eksperymentowaniu. UWAGA: Polecenia wykonywane w czasie lekcji zmodyfikuj� tekst. Zr�b wcze�niej kopi� tego pliku do �wicze� (je�li zacz��e� komend� "vimtutor", to ju� pracujesz na kopii). Pami�taj, �e przewodnik ten zosta� zaprojektowany do nauki poprzez �wiczenia. Oznacza to, �e musisz wykonywa� polecenia, by nauczy� si� ich prawid�owo. Je�li b�dziesz jedynie czyta� tekst, szybko zapomnisz wiele polece�! Teraz upewnij si�, �e nie masz wci�ni�tego Caps Locka i wciskaj j tak d�ugo dop�ki Lekcja 1.1. nie wype�ni ca�kowicie ekranu. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 1.1.: PORUSZANIE SI� KURSOREM ** By wykona� ruch kursorem, wci�nij h, j, k, l jak pokazano. ** ^ k Wskaz�wka: h jest po lewej < h l > l jest po prawej j j wygl�da jak strza�ka w d� v 1. Poruszaj kursorem dop�ki nie b�dziesz pewien, �e pami�tasz polecenia. 2. Trzymaj j tak d�ugo a� b�dzie si� powtarza�. Teraz wiesz jak doj�� do nast�pnej lekcji. 3. U�ywaj�c strza�ki w d� przejd� do nast�pnej lekcji. Uwaga: Je�li nie jeste� pewien czego� co wpisa�e�, wci�nij <ESC>, by wr�ci� do trybu Normal. Wtedy powt�rz polecenie. Uwaga: Klawisze kursora tak�e powinny dzia�a�, ale u�ywaj�c hjkl b�dziesz w stanie porusza� si� o wiele szybciej, jak si� tylko przyzwyczaisz. Naprawd�! ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 1.2.: WYCHODZENIE Z VIM-a !! UWAGA: Przed wykonaniem jakiegokolwiek polecenia przeczytaj ca�� lekcj� !! 1. Wci�nij <ESC> (aby upewni� si�, �e jeste� w trybie Normal). 2. Wpisz: :q!<ENTER>. To spowoduje wyj�cie z edytora PORZUCAJ�C wszelkie zmiany, jakie zd��y�e� zrobi�. Je�li chcesz zapami�ta� zmiany i wyj��, wpisz: :wq<ENTER> 3. Kiedy widzisz znak zach�ty pow�oki wpisz komend�, �eby wr�ci� do tutoriala. Czyli: vimtutor<ENTER> 4. Je�li chcesz zapami�ta� polecenia, wykonaj kroki 1. do 3., aby wyj�� i wr�ci� do edytora. UWAGA: :q!<ENTER> porzuca wszelkie zmiany jakie zrobi�e�. W nast�pnych lekcjach dowiesz si� jak je zapami�tywa�. 5. Przenie� kursor do lekcji 1.3. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 1.3.: EDYCJA TEKSTU - KASOWANIE ** Wci�nij x aby usun�� znak pod kursorem. ** 1. Przenie� kursor do linii poni�ej oznaczonej --->. 2. By poprawi� b��dy, naprowad� kursor na znak do usuni�cia. 3. Wci�nij x aby usun�� niechciany znak. 4. Powtarzaj kroki 2. do 4. dop�ki zdanie nie jest poprawne. ---> Kkrowa prrzeskoczy�a prrzez ksii�ycc. 5. Teraz, kiedy zdanie jest poprawione, przejd� do Lekcji 1.4. UWAGA: Ucz si� przez �wiczenie, nie wkuwanie. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 1.4.: EDYCJA TEKSTU - INSERT (wprowadzanie) ** Wci�nij i aby wstawi� tekst. ** 1. Przenie� kursor do pierwszej linii poni�ej oznaczonej --->. 2. Aby poprawi� pierwszy wiersz, ustaw kursor na pierwszym znaku PO tym, gdzie tekst ma by� wstawiony. 3. Wci�nij i a nast�pnie wpisz konieczne poprawki. 4. Po poprawieniu b��du wci�nij <ESC>, by wr�ci� do trybu Normal. Powtarzaj kroki 2. do 4., aby poprawi� ca�e zdanie. ---> W tej brkje troch� . ---> W tej linii brakuje troch� tekstu. 5. Kiedy czujesz si� swobodnie wstawiaj�c tekst, przejd� do podsumowania poni�ej. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 1.5.: EDYCJA TEKSTU - APPENDING (dodawanie) ** Wci�nij A by doda� tekst. ** 1. Przenie� kursor do pierwszej linii poni�ej oznaczonej --->. Nie ma znaczenia, kt�ry to b�dzie znak. 2. Wci�nij A i wpisz odpowiednie dodatki. 3. Kiedy tekst zosta� dodany, wci�nij <ESC> i wr�� do trybu Normalnego. 4. Przenie� kursor do drugiej linii oznaczonej ---> i powt�rz kroki 2. i 3., aby poprawi� zdanie. ---> Brakuje tu tro Brakuje tu troch� tekstu. ---> Tu te� troch� bra Tu te� troch� brakuje. 5. Kiedy ju� utrwali�e� �wiczenie, przejd� do lekcji 1.6. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 1.6.: EDYCJA PLIKU ** U�yj :wq aby zapisa� plik i wyj��. ** !! UWAGA: zanim wykonasz jakiekolwiek polecenia przeczytaj ca�� lekcj� !! 1. Zako�cz tutorial tak jak w lekcji 1.2.: :q! lub, je�li masz dost�p do innego terminala, wykonaj kolejne kroki tam. 2. W pow�oce wydaj polecenie: vim tutor<ENTER> "vim" jest poleceniem uruchamiaj�cym edytor Vim. 'tutor' to nazwa pliku, jaki chcesz edytowa�. U�yj pliku, kt�ry mo�e zosta� zmieniony. 3. Dodaj i usu� tekst tak, jak si� nauczy�e� w poprzednich lekcjach. 4. Zapisz plik ze zmianami i opu�� Vima: :wq<ENTER> 5. Je�li zako�czy�e� vimtutor w kroku 1., uruchom go ponownie i przejd� do podsumowania poni�ej. 6. Po przeczytaniu wszystkich krok�w i ich zrozumieniu: wykonaj je. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ LEKCJA 1. PODSUMOWANIE 1. Poruszasz kursorem u�ywaj�c "strza�ek" i klawiszy hjkl . h (w lewo) j (w d�) k (do g�ry) l (w prawo) 2. By wej�� do Vima, (z pow�oki) wpisz: vim NAZWA_PLIKU<ENTER> 3. By wyj�� z Vima, wpisz: <ESC> :q!<ENTER> by usun�� wszystkie zmiany. LUB: <ESC> :wq<ENTER> by zmiany zachowa�. 4. By usun�� znak pod kursorem, wci�nij: x 5. By wstawi� tekst przed kursorem lub doda�: i wpisz tekst <ESC> wstawi przed kursorem A wpisz tekst <ESC> doda na ko�cu linii UWAGA: Wci�ni�cie <ESC> przeniesie Ci� z powrotem do trybu Normal lub odwo�a niechciane lub cz�ciowo wprowadzone polecenia. Teraz mo�emy kontynuowa� i przej�� do Lekcji 2. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 2.1.: POLECENIE DELETE (usuwanie) ** Wpisz dw by usun�� wyraz. ** 1. Wci�nij <ESC>, by upewni� si�, �e jeste� w trybie Normal. 2. Przenie� kursor do linii poni�ej oznaczonej --->. 3. Przesu� kursor na pocz�tek wyrazu, kt�ry chcesz usun��. 4. Wpisz dw by usun�� wyraz. UWAGA: Litera d pojawi si� na dole ekranu. Vim czeka na wpisanie w . Je�li zobaczysz inny znak, oznacza to, �e wpisa�e� co� �le; wci�nij <ESC> i zacznij od pocz�tku. ---> Jest tu par� papier wyraz�w, kt�re kamie� nie nale�� do no�yce tego zdania. 5. Powtarzaj kroki 3. i 4. dop�ki zdanie nie b�dzie poprawne, potem przejd� do Lekcji 2.2. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 2.2.: WI�CEJ POLECE� USUWAJ�CYCH ** Wpisz d$ aby usun�� tekst do ko�ca linii. ** 1. Wci�nij <ESC> aby si� upewni�, �e jeste� w trybie Normal. 2. Przenie� kursor do linii poni�ej oznaczonej --->. 3. Przenie� kursor do ko�ca poprawnego zdania (PO pierwszej . ). 4. Wpisz d$ aby usun�� reszt� linii. ---> Kto� wpisa� koniec tego zdania dwukrotnie. zdania dwukrotnie. 5. Przejd� do Lekcji 2.3., by zrozumie� co si� sta�o. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 2.3.: O OPERATORACH I RUCHACH Wiele polece� zmieniaj�cych tekst jest z�o�onych z operatora i ruchu. Format dla polecenia usuwaj�cego z operatorem d jest nast�puj�cy: d ruch gdzie: d - operator usuwania. ruch - na czym polecenie b�dzie wykonywane (lista poni�ej). Kr�tka lista ruch�w: w - do pocz�tku nast�pnego wyrazu WY��CZAJ�C pierwszy znak. e - do ko�ca bie��cego wyrazu, W��CZAJ�C ostatni znak. $ - do ko�ca linii, W��CZAJ�C ostatni znak. W ten spos�b wpisanie de usunie znaki od kursora do ko�ca wyrazu. UWAGA: Wpisanie tylko ruchu w trybie Normal bez operatora przeniesie kursor tak, jak to okre�lono. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 2.4.: U�YCIE MNO�NIKA DLA RUCHU ** Wpisanie liczby przed ruchem powtarza ruch odpowiedni� ilo�� razy. ** 1. Przenie� kursor na pocz�tek linii poni�ej zaznaczonej --->. 2. Wpisz 2w aby przenie�� kursor o dwa wyrazy do przodu. 3. Wpisz 3e aby przenie�� kursor do ko�ca trzeciego wyrazu w prz�d. 4. Wpisz 0 (zero), aby przenie�� kursor na pocz�tek linii. 5. Powt�rz kroki 2. i 3. z innymi liczbami. ---> To jest zwyk�y wiersz z wyrazami, po kt�rych mo�esz si� porusza�. 6. Przejd� do lekcji 2.5. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 2.5.: U�YCIE MNO�NIKA, BY WI�CEJ USUN�� ** Wpisanie liczby z operatorem powtarza go odpowiedni� ilo�� razy. ** W wy�ej wspomnianej kombinacji operatora usuwania i ruchu podaj mno�nik przed ruchem, by wi�cej usun��: d liczba ruch 1. Przenie� kursor do pierwszego wyrazu KAPITALIKAMI w linii zaznaczonej --->. 2. Wpisz 2dw aby usun�� dwa wyrazy KAPITALIKAMI. 3. Powtarzaj kroki 1. i 2. z innymi mno�nikami, aby usun�� kolejne wyrazy KAPITALIKAMI jednym poleceniem ---> ta ASD WE linia QWE ASDF ZXCV FG wyraz�w zosta�a ERT FGH CF oczyszczona. UWAGA: Mno�nik pomi�dzy operatorem d i ruchem dzia�a podobnie do ruchu bez operatora. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 2.6.: OPEROWANIE NA LINIACH ** Wpisz dd aby usun�� ca�� lini�. ** Z powodu cz�sto�ci usuwania ca�ych linii, projektanci Vi zdecydowali, �e b�dzie �atwiej wpisa� dwa razy d aby usun�� lini�. 1. Przenie� kursor do drugiego zdania z wierszyka poni�ej. 2. Wpisz dd aby usun�� wiersz. 3. Teraz przenie� si� do czwartego wiersza. 4. Wpisz 2dd aby usun�� dwa wiersze. ---> 1) R�e s� czerwone, ---> 2) B�oto jest fajne, ---> 3) Fio�ki s� niebieskie, ---> 4) Mam samoch�d, ---> 5) Zegar podaje czas, ---> 6) Cukier jest s�odki, ---> 7) I ty te�. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 2.7.: POLECENIE UNDO (cofnij) ** Wci�nij u aby cofn�� skutki ostatniego polecenia. U za�, by cofn�� skutki dla ca�ej linii. ** 1. Przenie� kursor do zdania poni�ej oznaczonego ---> i umie�� go na pierwszym b��dzie. 2. Wpisz x aby usun�� pierwszy niechciany znak. 3. Teraz wci�nij u aby cofn�� skutki ostatniego polecenia. 4. Tym razem popraw wszystkie b��dy w linii u�ywaj�c polecenia x . 5. Teraz wci�nij wielkie U aby przywr�ci� lini� do oryginalnego stanu. 6. Teraz wci�nij u kilka razy, by cofn�� U i poprzednie polecenia. 7. Teraz wpisz CTRL-R (trzymaj r�wnocze�nie wci�ni�te klawisze CTRL i R) kilka razy, by cofn�� cofni�cia. ---> Poopraw b��dyyy w teej liniii i zaamiie� je prrzez coofnij. 8. To s� bardzo po�yteczne polecenia. Przejd� teraz do podsumowania Lekcji 2. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ LEKCJA 2. PODSUMOWANIE 1. By usun�� znaki od kursora do nast�pnego wyrazu, wpisz: dw 2. By usun�� znaki od kursora do ko�ca linii, wpisz: d$ 3. By usun�� ca�� lini�: dd 4. By powt�rzy� ruch, poprzed� go liczb�: 2w 5. Format polecenia zmiany to: operator [liczba] ruch gdzie: operator - to, co trzeba zrobi� (np. d dla usuwania) [liczba] - opcjonalne, ile razy powt�rzy� ruch ruch - przenosi nad tekstem do operowania, takim jak w (wyraz), $ (do ko�ca linii) etc. 6. By przej�� do pocz�tku linii, u�yj zera: 0 7. By cofn�� poprzednie polecenie, wpisz: u (ma�e u) By cofn�� wszystkie zmiany w linii, wpisz: U (wielkie U) By cofn�� cofni�cie, wpisz: CTRL-R ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 3.1.: POLECENIE PUT (wstaw) ** Wpisz p by wstawi� ostatnie usuni�cia za kursorem. ** 1. Przenie� kursor do pierwszej linii ---> poni�ej. 2. Wpisz dd aby usun�� lini� i przechowa� j� w rejestrze Vima. 3. Przenie� kursor do linii c), POWY�EJ tej, gdzie usuni�ta linia powinna si� znajdowa�. 4. Wci�nij p by wstawi� lini� poni�ej kursora. 5. Powtarzaj kroki 2. do 4. a� znajd� si� w odpowiednim porz�dku. ---> d) Jak dwa anio�ki. ---> b) Na dole fio�ki, ---> c) A my si� kochamy, ---> a) Na g�rze r�e, ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 3.2.: POLECENIE REPLACE (zast�p) ** Wpisz rx aby zast�pi� znak pod kursorem na x . ** 1. Przenie� kursor do pierwszej linii poni�ej oznaczonej ---> 2. Ustaw kursor na pierwszym b��dzie. 3. Wpisz r a potem znak jaki powinien go zast�pi�. 4. Powtarzaj kroki 2. i 3. dop�ki pierwsza linia nie b�dzie taka, jak druga. ---> Kjedy ten wiersz bi� wst�kiwany, kto� wcizn�� per� z�ych klawirzy! ---> Kiedy ten wiersz by� wstukiwany, kto� wcisn�� par� z�ych klawiszy! 5. Teraz czas na Lekcj� 3.3. UWAGA: Pami�taj, by uczy� si� �wicz�c, a nie pami�ciowo. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 3.3.: OPERATOR CHANGE (zmie�) ** By zmieni� do ko�ca wyrazu, wpisz ce . ** 1. Przenie� kursor do pierwszej linii poni�ej oznaczonej --->. 2. Umie�� kursor na u w lunos. 3. Wpisz ce i popraw wyraz (w tym wypadku wstaw inia ). 4. Wci�nij <ESC> i przejd� do nast�pnej planowanej zmiany. 5. Powtarzaj kroki 3. i 4. dop�ki pierwsze zdanie nie b�dzie takie same, jak drugie. ---> Ta lunos ma pire s��w, kt�re t�ina zbnic u�ifajonc pcmazu zmie�. ---> Ta linia ma par� s��w, kt�re trzeba zmieni� u�ywaj�c polecenia zmie�. Zauwa�, �e ce nie tylko zamienia wyraz, ale tak�e zmienia tryb na Insert (wprowadzanie). ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 3.4.: WI�CEJ ZMIAN U�YWAJ�C c ** Polecenie change u�ywa takich samych ruch�w, jak delete. ** 1. Operator change dzia�a tak samo, jak delete. Format wygl�da tak: c [liczba] ruch 2. Ruchy s� tak�e takie same, np.: w (wyraz), $ (koniec linii) etc. 3. Przenie� si� do pierwszej linii poni�ej oznaczonej ---> 4. Ustaw kursor na pierwszym b��dzie. 5. Wpisz c$ , popraw koniec wiersza i wci�nij <ESC>. ---> Koniec tego wiersza musi by� poprawiony, aby wygl�da� tak, jak drugi. ---> Koniec tego wiersza musi by� poprawiony u�ywaj�c polecenia c$ . UWAGA: Mo�esz u�ywa� <BS> aby poprawia� b��dy w czasie pisania. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ LEKCJA 3. PODSUMOWANIE 1. Aby wstawi� tekst, kt�ry zosta� wcze�niej usuni�ty wci�nij p . To polecenie wstawia skasowany tekst PO kursorze (je�li ca�a linia zosta�a usuni�ta, zostanie ona umieszczona w linii poni�ej kursora). 2. By zamieni� znak pod kursorem, wci�nij r a potem znak, kt�ry ma zast�pi� oryginalny. 3. Operator change pozwala Ci na zast�pienie od kursora do miejsca, gdzie zabra�by Ci� ruch. Np. wpisz ce aby zamieni� tekst od kursora do ko�ca wyrazu, c$ aby zmieni� tekst do ko�ca linii. 4. Format do polecenia change (zmie�): c [liczba] obiekt Teraz przejd� do nast�pnej lekcji. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 4.1.: PO�O�ENIE KURSORA ORAZ STATUS PLIKU ** Naci�nij CTRL-G aby zobaczy� swoje po�o�enie w pliku i status pliku. Naci�nij G aby przej�� do linii w pliku. ** UWAGA: Przeczytaj ca�� lekcj� zanim wykonasz jakie� polecenia!!! 1. Przytrzymaj klawisz CTRL i wci�nij g . U�ywamy notacji CTRL-G. Na dole strony pojawi si� pasek statusu z nazw� pliku i pozycj� w pliku. Zapami�taj numer linii dla potrzeb kroku 3. UWAGA: Mo�esz te� zobaczy� pozycj� kursora w prawym, dolnym rogu ekranu. Dzieje si� tak kiedy ustawiona jest opcja 'ruler' (wi�cej w lekcji 6.). 2. Wci�nij G aby przej�� na koniec pliku. Wci�nij gg aby przej�� do pocz�tku pliku. 3. Wpisz numer linii, w kt�rej by�e� a potem G . To przeniesie Ci� z powrotem do linii, w kt�rej by�e� kiedy wcisn��e� CTRL-G. 4. Je�li czujesz si� wystarczaj�co pewnie, wykonaj kroki 1-3. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 4.2.: POLECENIE SZUKAJ ** Wpisz / a nast�pnie wyra�enie, aby je znale��. ** 1. W trybie Normal wpisz / . Zauwa�, �e znak ten oraz kursor pojawi� si� na dole ekranu tak samo, jak polecenie : . 2. Teraz wpisz b�ond<ENTER> . To jest s�owo, kt�rego chcesz szuka�. 3. By szuka� tej samej frazy ponownie, po prostu wci�nij n . Aby szuka� tej frazy w przeciwnym, kierunku wci�nij N . 4. Je�li chcesz szuka� frazy do ty�u, u�yj polecenia ? zamiast / . 5. Aby wr�ci� gdzie by�e�, wci�nij CTRL-O. Powtarzaj, by wr�ci� dalej. CTRL-I idzie do przodu. Uwaga: 'b�ond' to nie jest metoda, by przeliterowa� b��d; 'b�ond' to b��d. Uwaga: Kiedy szukanie osi�gnie koniec pliku, b�dzie kontynuowane od pocz�tku o ile opcja 'wrapscan' nie zosta�a przestawiona. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 4.3.: W POSZUKIWANIU PARUJ�CYCH NAWIAS�W ** Wpisz % by znale�� paruj�cy ), ], lub } . ** 1. Umie�� kursor na kt�rym� z (, [, lub { w linii poni�ej oznaczonej --->. 2. Teraz wpisz znak % . 3. Kursor powinien si� znale�� na paruj�cym nawiasie. 4. Wci�nij % aby przenie�� kursor z powrotem do paruj�cego nawiasu. 5. Przenie� kursor do innego (,),[,],{ lub } i zobacz co robi % . ---> To ( jest linia testowa z (, [, ] i {, } . )) Uwaga: Ta funkcja jest bardzo u�yteczna w debuggowaniu programu z niesparowanymi nawiasami! ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 4.4.: POLECENIE SUBSTITUTE (zamiana) ** Wpisz :s/stary/nowy/g aby zamieni� 'stary' na 'nowy'. ** 1. Przenie� kursor do linii poni�ej oznaczonej --->. 2. Wpisz :s/czaas/czas<ENTER> . Zauwa�, �e to polecenie zmienia tylko pierwsze wyst�pienie 'czaas' w linii. 3. Teraz wpisz :s/czaas/czas/g . Dodane g oznacza zamian� (substytucj�) globalnie w ca�ej linii. Zmienia wszystkie wyst�pienia 'czaas' w linii. ---> Najlepszy czaas na zobaczenie naj�adniejszych kwiat�w to czaas wiosny. 4. Aby zmieni� wszystkie wyst�pienia �a�cucha znak�w pomi�dzy dwoma liniami, wpisz: :#,#s/stare/nowe/g gdzie #,# s� numerami linii ograniczaj�cych region, gdzie ma nast�pi� zamiana. wpisz :%s/stare/nowe/g by zmieni� wszystkie wyst�pienia w ca�ym pliku. wpisz :%s/stare/nowe/gc by zmieni� wszystkie wyst�pienia w ca�ym pliku, prosz�c o potwierdzenie za ka�dym razem. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ LEKCJA 4. PODSUMOWANIE 1. CTRL-G poka�e Twoj� pozycj� w pliku i status pliku. SHIFT-G przenosi Ci� do ko�ca pliku. G przenosi do ko�ca pliku. liczba G przenosi do linii [liczba]. gg przenosi do pierwszej linii. 2. Wpisanie / a nast�pnie �a�cucha znak�w szuka �a�cucha DO PRZODU. Wpisanie ? a nast�pnie �a�cucha znak�w szuka �a�cucha DO TY�U. Po wyszukiwaniu wci�nij n by znale�� nast�pne wyst�pienie szukanej frazy w tym samym kierunku lub N by szuka� w kierunku przeciwnym. CTRL-O przenosi do starszych pozycji, CTRL-I do nowszych. 3. Wpisanie % gdy kursor znajduje si� na (,),[,],{, lub } lokalizuje paruj�cy znak. 4. By zamieni� pierwszy stary na nowy w linii, wpisz :s/stary/nowy By zamieni� wszystkie stary na nowy w linii, wpisz :s/stary/nowy/g By zamieni� frazy pomi�dzy dwoma liniami # wpisz :#,#s/stary/nowy/g By zamieni� wszystkie wyst�pienia w pliku, wpisz :%s/stary/nowy/g By Vim prosi� Ci� o potwierdzenie, dodaj 'c' :%s/stary/nowy/gc ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 5.1.: JAK WYKONA� POLECENIA ZEWN�TRZNE? ** Wpisz :! a nast�pnie zewn�trzne polecenie, by je wykona�. ** 1. Wpisz znajome polecenie : by ustawi� kursor na dole ekranu. To pozwala na wprowadzenie komendy linii polece�. 2. Teraz wstaw ! (wykrzyknik). To umo�liwi Ci wykonanie dowolnego zewn�trznego polecenia pow�oki. 3. Jako przyk�ad wpisz ls za ! a nast�pnie wci�nij <ENTER>. To polecenie poka�e spis plik�w w Twoim katalogu, tak jakby� by� przy znaku zach�ty pow�oki. Mo�esz te� u�y� :!dir je�li ls nie dzia�a. Uwaga: W ten spos�b mo�na wykona� wszystkie polecenia pow�oki. Uwaga: Wszystkie polecenia : musz� by� zako�czone <ENTER>. Od tego momentu nie zawsze b�dziemy o tym wspomina�. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 5.2.: WI�CEJ O ZAPISYWANIU PLIK�W ** By zachowa� zmiany w tek�cie, wpisz :w NAZWA_PLIKU . ** 1. Wpisz :!dir lub :!ls by zobaczy� spis plik�w w katalogu. Ju� wiesz, �e musisz po tym wcisn�� <ENTER>. 2. Wybierz nazw� pliku, jaka jeszcze nie istnieje, np. TEST. 3. Teraz wpisz: :w TEST (gdzie TEST jest nazw� pliku jak� wybra�e�.) 4. To polecenie zapami�ta ca�y plik (Vim Tutor) pod nazw� TEST. By to sprawdzi�, wpisz :!dir lub :!ls �eby znowu zobaczy� list� plik�w. Uwaga: Zauwa�, �e gdyby� teraz wyszed� z Vima, a nast�pnie wszed� ponownie poleceniem vim TEST , plik by�by dok�adn� kopi� tutoriala, kiedy go zapisywa�e�. 5. Teraz usu� plik wpisuj�c (MS-DOS): :!del TEST lub (Unix): :!rm TEST ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 5.3.: WYBRANIE TEKSTU DO ZAPISU ** By zachowa� cz�� pliku, wpisz v ruch :w NAZWA_PLIKU ** 1. Przenie� kursor do tego wiersza. 2. Wci�nij v i przenie� kursor do punktu 5. Zauwa�, �e tekst zosta� pod�wietlony. 3. Wci�nij znak : . Na dole ekranu pojawi si� :'<,'> . 4. Wpisz w TEST , gdzie TEST to nazwa pliku, kt�ry jeszcze nie istnieje. Upewnij si�, �e widzisz :'<,'>w TEST zanim wci�niesz Enter. 5. Vim zapisze wybrane linie do pliku TEST. U�yj :!dir lub :!ls , �eby to zobaczy�. Jeszcze go nie usuwaj! U�yjemy go w nast�pnej lekcji. UWAGA: Wci�ni�cie v zaczyna tryb Wizualny. Mo�esz porusza� kursorem, by zmieni� rozmiary zaznaczenia. Mo�esz te� u�y� operatora, by zrobi� co� z tekstem. Na przyk�ad d usuwa tekst. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 5.4.: WSTAWIANIE I ��CZENIE PLIK�W ** By wstawi� zawarto�� pliku, wpisz :r NAZWA_PLIKU ** 1. Umie�� kursor tu� powy�ej tej linii. UWAGA: Po wykonaniu kroku 2. zobaczysz tekst z Lekcji 5.3. Potem przejd� do DO�U, by zobaczy� ponownie t� lekcj�. 2. Teraz wczytaj plik TEST u�ywaj�c polecenia :r TEST , gdzie TEST jest nazw� pliku. Wczytany plik jest umieszczony poni�ej linii z kursorem. 3. By sprawdzi� czy plik zosta� wczytany, cofnij kursor i zobacz, �e teraz s� dwie kopie Lekcji 5.3., orygina� i kopia z pliku. UWAGA: Mo�esz te� wczyta� wyj�cie zewn�trznego polecenia. Na przyk�ad :r !ls wczytuje wyj�cie polecenia ls i umieszcza je pod poni�ej kursora. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ LEKCJA 5. PODSUMOWANIE 1. :!polecenie wykonuje polecenie zewn�trzne. U�ytecznymi przyk�adami s�: :!dir - pokazuje spis plik�w w katalogu. :!rm NAZWA_PLIKU - usuwa plik NAZWA_PLIKU. 2. :w NAZWA_PLIKU zapisuje obecny plik Vima na dysk z nazw� NAZWA_PLIKU. 3. v ruch :w NAZWA_PLIKU zapisuje Wizualnie wybrane linie do NAZWA_PLIKU. 4. :r NAZWA_PLIKU wczytuje z dysku plik NAZWA_PLIKU i wstawia go do bie��cego pliku poni�ej kursora. 5. :r !dir wczytuje wyj�cie polecenia dir i umieszcza je poni�ej kursora. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 6.1.: POLECENIE OPEN (otw�rz) ** Wpisz o by otworzy� lini� poni�ej kursora i przenie�� si� do trybu Insert (wprowadzanie). ** 1. Przenie� kursor do linii poni�ej oznaczonej --->. 2. Wpisz o (ma�e), by otworzy� lini� PONI�EJ kursora i przenie�� si� do trybu Insert (wprowadzanie). 3. Wpisz troch� tekstu i wci�nij <ESC> by wyj�� z trybu Insert (wprowadzanie). ---> Po wci�ni�ciu o kursor znajdzie si� w otwartej linii w trybie Insert. 4. By otworzy� lini� POWY�EJ kursora, wci�nij wielkie O zamiast ma�ego o . Wypr�buj to na linii poni�ej. ---> Otw�rz lini� powy�ej wciskaj�c SHIFT-O gdy kursor b�dzie na tej linii. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 6.2.: POLECENIE APPEND (dodaj) ** Wpisz a by doda� tekst ZA kursorem. ** 1. Przenie� kursor do pocz�tku pierwszej linii poni�ej oznaczonej ---> 2. Wciskaj e dop�ki kursor nie b�dzie na ko�cu li . 3. Wpisz a (ma�e), aby doda� tekst ZA znakiem pod kursorem. 4. Doko�cz wyraz tak, jak w linii poni�ej. Wci�nij <ESC> aby opu�ci� tryb Insert. 5. U�yj e by przej�� do kolejnego niedoko�czonego wyrazu i powtarzaj kroki 3. i 4. ---> Ta li poz Ci �wi dodaw teks do ko� lin ---> Ta linia pozwoli Ci �wiczy� dodawanie tekstu do ko�ca linii. Uwaga: a , i oraz A prowadz� do trybu Insert, jedyn� r�nic� jest miejsce, gdzie nowe znaki b�d� dodawane. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 6.3.: INNA WERSJA REPLACE (zamiana) ** Wpisz wielkie R by zamieni� wi�cej ni� jeden znak. ** 1. Przenie� kursor do pierwszej linii poni�ej oznaczonej --->. Przenie� kursor do pierwszego xxx . 2. Wci�nij R i wpisz numer poni�ej w drugiej linii, tak, �e zast�pi on xxx. 3. Wci�nij <ESC> by opu�ci� tryb Replace. Zauwa�, �e reszta linii pozostaje niezmieniona. 5. Powtarzaj kroki by wymieni� wszystkie xxx. ---> Dodanie 123 do xxx daje xxx. ---> Dodanie 123 do 456 daje 579. UWAGA: Tryb Replace jest jak tryb Insert, ale ka�dy znak usuwa istniej�cy znak. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 6.4.: KOPIOWANIE I WKLEJANIE TEKSTU ** u�yj operatora y aby skopiowa� tekst i p aby go wklei� ** 1. Przejd� do linii oznaczonej ---> i umie�� kursor za "a)". 2. Wejd� w tryb Wizualny v i przenie� kursor na pocz�tek "pierwszy". 3. Wci�nij y aby kopiowa� (yankowa�) pod�wietlony tekst. 4. Przenie� kursor do ko�ca nast�pnej linii: j$ 5. Wci�nij p aby wklei� (wpakowa�) tekst. Dodaj: a drugi<ESC> . 6. U�yj trybu Wizualnego, aby wybra� " element.", yankuj go y , przejd� do ko�ca nast�pnej linii j$ i upakuj tam tekst z p . ---> a) to jest pierwszy element. b) Uwaga: mo�esz u�y� y jako operatora; yw kopiuje jeden wyraz. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 6.5.: USTAWIANIE OPCJI ** Ustawianie opcji tak, by szukaj lub substytucja ignorowa�y wielko�� liter ** 1. Szukaj 'ignore' wpisuj�c: /ignore<ENTER> Powt�rz szukanie kilka razy naciskaj�c klawisz n . 2. Ustaw opcj� 'ic' (Ignore case -- ignoruj wielko�� liter) poprzez wpisanie: :set ic 3. Teraz szukaj 'ignore' ponownie wciskaj�c: n Zauwa�, �e Ignore i IGNORE tak�e s� teraz znalezione. 4. Ustaw opcje 'hlsearch' i 'incsearch': :set hls is 5. Teraz wprowad� polecenie szukaj ponownie i zobacz co si� zdarzy: /ignore<ENTER> 6. Aby wy��czy� ignorowanie wielko�ci liter: :set noic Uwaga: Aby usun�� pod�wietlanie dopasowa�, wpisz: :nohlsearch Uwaga: Aby ignorowa� wielko�� liter dla jednego wyszukiwania: /ignore\c<ENTER> ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ LEKCJA 6. PODSUMOWANIE 1. Wpisanie o otwiera lini� PONI�EJ kursora. Wpisanie O otwiera lini� POWY�EJ kursora. 2. Wpisanie a wstawia tekst ZA znakiem, na kt�rym jest kursor. Wpisanie A dodaje tekst na ko�cu linii. 3. Polecenie e przenosi do ko�ca wyrazu. 4. Operator y yankuje (kopiuje) tekst, p pakuje (wkleja) go. 5. Wpisanie wielkiego R wprowadza w tryb Replace (zamiana) dop�ki nie zostanie wci�ni�ty <ESC>. 6. Wpisanie ":set xxx" ustawia opcj� "xxx". Niekt�re opcje: 'ic' 'ignorecase' ignoruj wielko�� znak�w 'is' 'incsearch' poka� cz�ciowe dopasowania 'hls' 'hlsearch' pod�wietl wszystkie dopasowania Mo�esz u�y� zar�wno d�ugiej, jak i kr�tkiej formy. 7. Dodaj "no", aby wy��czy� opcj�: :set noic ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ LEKCJA 7.1. JAK UZYSKA� POMOC? ** U�ycie systemu pomocy on-line ** Vim posiada bardzo dobry system pomocy on-line. By zacz��, spr�buj jednej z trzech mo�liwo�ci: - wci�nij klawisz <HELP> (je�li taki masz) - wci�nij klawisz <F1> (je�li taki masz) - wpisz :help<ENTER> Przeczytaj tekst w oknie pomocy, aby dowiedzie� si� jak dzia�a pomoc. wpisz CTRL-W CTRL-W aby przeskoczy� z jednego okna do innego wpisz :q<ENTER> aby zamkn�� okno pomocy. Mo�esz te� znale�� pomoc na ka�dy temat podaj�c argument polecenia ":help". Spr�buj tych (nie zapomnij wcisn�� <ENTER>): :help w :help c_CTRL-D :help insert-index :help user-manual ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ LEKCJA 7.2. TWORZENIE SKRYPTU STARTOWEGO ** W��cz mo�liwo�ci Vima ** Vim ma o wiele wi�cej mo�liwo�ci ni� Vi, ale wi�kszo�� z nich jest domy�lnie wy��czona. Je�li chcesz w��czy� te mo�liwo�ci na starcie musisz utworzy� plik "vimrc". 1. Pocz�tek edycji pliku "vimrc" zale�y od Twojego systemu: :edit ~/.vimrc dla Uniksa :edit $VIM/_vimrc dla MS-Windows 2. Teraz wczytaj przyk�adowy plik "vimrc": :read $VIMRUNTIME/vimrc_example.vim 3. Zapisz plik: :w Nast�pnym razem, gdy zaczniesz prac� w Vimie b�dzie on u�ywa� pod�wietlania sk�adni. Mo�esz doda� wszystkie swoje ulubione ustawienia do tego pliku "vimrc". Aby uzyska� wi�cej informacji, wpisz :help vimrc-intro ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 7.3.: UZUPE�NIANIE ** Uzupe�nianie linii polece� z CTRL-D i <TAB> ** 1. Upewnij si�, �e Vim nie jest w trybie kompatybilno�ci: :set nocp 2. Zerknij, jakie pliki s� w bie��cym katalogu: :!ls lub :!dir 3. Wpisz pocz�tek polecenia: :e 4. Wci�nij CTRL-D i Vim poka�e list� polece�, jakie zaczynaj� si� na "e". 5. Wci�nij <TAB> i Vim uzupe�ni polecenie do ":edit". 6. Dodaj spacj� i zacznij wpisywa� nazw� istniej�cego pliku: :edit FIL 7. Wci�nij <TAB>. Vim uzupe�ni nazw� (je�li jest niepowtarzalna). UWAGA: Uzupe�nianie dzia�a dla wielu polece�. Spr�buj wcisn�� CTRL-D i <TAB>. U�yteczne zw�aszcza przy :help . ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Lekcja 7. PODSUMOWANIE 1. Wpisz :help albo wci�nij <F1> lub <Help> aby otworzy� okno pomocy. 2. Wpisz :help cmd aby uzyska� pomoc o cmd . 3. Wpisz CTRL-W CTRL-W aby przeskoczy� do innego okna. 4. Wpisz :q aby zamkn�� okno pomocy. 5. Utw�rz plik startowy vimrc aby zachowa� wybrane ustawienia. 6. Po poleceniu : , wci�nij CTRL-D aby zobaczy� mo�liwe uzupe�nienia. Wci�nij <TAB> aby u�y� jednego z nich. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Tutaj si� ko�czy tutorial Vima. Zosta� on pomy�lany tak, aby da� kr�tki przegl�d jego mo�liwo�ci, wystarczaj�cy by� m�g� go u�ywa�. Jest on daleki od kompletno�ci, poniewa� Vim ma o wiele, wiele wi�cej polece�. Dla dalszej nauki rekomendujemy ksi��k�: Vim - Vi Improved - autor Steve Oualline Wydawca: New Riders Pierwsza ksi��ka ca�kowicie po�wi�cona Vimowi. U�yteczna zw�aszcza dla pocz�tkuj�cych. Zawiera wiele przyk�ad�w i ilustracji. Zobacz http://iccf-holland.org./click5.html Starsza pozycja i bardziej o Vi ni� o Vimie, ale tak�e warta polecenia: Learning the Vi Editor - autor Linda Lamb Wydawca: O'Reilly & Associates Inc. To dobra ksi��ka, by dowiedzie� si� niemal wszystkiego, co chcia�by� zrobi� z Vi. Sz�sta edycja zawiera te� informacje o Vimie. Po polsku wydano: Edytor vi. Leksykon kieszonkowy - autor Arnold Robbins Wydawca: Helion 2001 (O'Reilly). ISBN: 83-7197-472-8 http://helion.pl/ksiazki/vilek.htm Jest to ksi��eczka zawieraj�ca spis polece� vi i jego najwa�niejszych klon�w (mi�dzy innymi Vima). Edytor vi - autorzy Linda Lamb i Arnold Robbins Wydawca: Helion 2001 (O'Reilly) - wg 6. ang. wydania ISBN: 83-7197-539-2 http://helion.pl/ksiazki/viedyt.htm Rozszerzona wersja Learning the Vi Editor w polskim t�umaczeniu. Ten tutorial zosta� napisany przez Michaela C. Pierce'a i Roberta K. Ware'a, Colorado School of Mines korzystaj�c z pomocy Charlesa Smitha, Colorado State University. E-mail: bware@mines.colorado.edu. Zmodyfikowane dla Vima przez Brama Moolenaara. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Przet�umaczone przez Miko�aja Machowskiego, Sierpie� 2001, rev. Marzec 2002 2nd rev. Wrzesie� 2004 3rd rev. Marzec 2006 4th rev. Grudzie� 2008 Wszelkie uwagi prosz� kierowa� na: mikmach@wp.pl